Aroma yoğunluğu ne anlama gelir
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın hissedildiğini anlatan bir kavramdır; lezzet zenginliğiyle karıştırılmamalıdır. Değerlendirmeye yakmadan girişmek işinizi kolaylaştırır, çünkü çubuğun çıplak kokusu size bir başlangıç ölçüsü sağlar bilhassa yeni başlayanların gözünden kaçan bir noktadır. Burada romeo y julieta tubos puro gibi tüple korunan bir kutu ve sivri uçlu tekli puro gibi tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Soğuk çekişte damakta beliren tat ne kadar net ise aroma gücü o kadar yüksek sayılır hem de bu küçük alışkanlık sonraki tüm yorumları daha sağlam bir zemine oturtur. Sonucu hemen kaydetmek gerekir, zira bellek çabucak silikleşir. Her çubuğu iki kez koklamak hatayı azaltır çünkü gürültülü ortamlarda hafif notalar çabucak kaçırılır. Aroma gücü tek başına iyilik ölçüsü değildir; sadece gücü anlatır. Kısacası ilk tadımda acele etmemek hem de ölçütleri önceden netleştirmek işin temeli sayılır. Ölçüt netleşince her çubuk aynı cetvelle değerlendirilir böylece yorumlar birbiriyle destekler. Değerlendirme sırasında dikkat dağıtıcı şeyler kenarda durursa dikkat güçlenir.
Yanışın üç evresinde aroma gücü
Bir sigarillonun aroması baştan sona aynı kalmaz; bu yüzden yoğunluğu tek bir çekişle ölçmek yanıltıcıdır üstelik erken acele edip hüküm vermek kolay yapılan bir hatadır. İlk üçte birlik bölümde koku genellikle hafif ve net başlar tabii ki bu sıralama her çubukta birebir tekrar etmeyebilir. No. 3 tubos gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu evre kısa sürer çünkü asıl tat çoğu zaman bu kısımda gizlidir. Orta bölümde aroma gücü çoğu zaman yükselir ama notalar koyulaşır ve çoğu zaman ilk birkaç çekişten çıkarılan sonuç yarım kalır. Petit churchills tadım notları gibi kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha yavaş gelir gerçekten bu yüzden yavaş ilerlemek ödüllendirir. Son bölümde sıcaklık arttığından sertçe notalar öne çıkabilir nitekim ısınan yaprak asıl tadını yalnızca orta kısımda gösterir. Üç evre için ayrı bir not yazmak daha adil değerlendirme sağlar. Evrelerin sınırı genellikle net değildir, bu yüzden kabaca üçe bölmek işinizi görür. Geçişleri fark etmek adına çekiş aralığını sabit tutmak önemlidir. Çok sık çekmek ısıyı artırır hem de aromayı çarpıtır.
Tadım notlarında basit puan ölçeği kurmak
Yoğunluğu puanlamak öznel izlenimi daha net kılar mutlaka sabit ışık ve sessiz bir köşe seçilmelidir. Bir ile beş arası uzanan bir ölçek çoğu kişi için yeterlidir bu durum değerlendirmeleri kişiden kişiye daha tutarlı yapar. 1 hafif notayı, beş ise ağızda uzun süre kalan güçlü notayı gösterir böylece dikkat bölünmez ve not kalitesi artar. Petit julietas neye benzer benzeri ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla alt puanlarda kalır ve ileride okunduğunda hangi noktayı düşündüğünüz kolayca hatırlanır. Kısa boylu yirmi beşlik kutu gibi aynı boydaki bir kutu ise yumuşak tonları yüzünden benzer bir puan çıkarabilir yoksa aynı çubuk iki ayrı not alabilir. Notu yazmadan önce en az üç nefes yapmak şarttır diğer taraftan ondalık puanlar yazmak fazladan bir karmaşa yaratır. Skalayı her seferinde aynı tutmak karşılaştırmayı güvenilir yapar. Ölçeğin ortası genellikle tercih edilen puandır, çünkü ılımlı çubuklar çoğunluğu kapsar. Uç noktalardaki puanlar yalnızca belirgin hâllerde kullanılmalıdır. Böylece not defteri anlamlı kalır.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çap, dumanın hızını hem de yoğunluğunu belirgin biçimde değiştirir bu nedenle kül çizgisinin eşit ilerlemesini de izlemek gerekir. İnce bir çubuk daha çabuk yanar, dolayısıyla keskin notalar çabuk belirir nitekim dar çaplılarda sıcaklık artışı belirgin biçimde hızlıdır. İnce çaplı kısa puro benzeri ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi hemen gözlemlersiniz yanma hızı ise tadı hemen değiştiren bir unsurdur. Geniş çaplı çubuklarda duman daha serin gelir ama notalar daha geç açılır ve bu çabukluk aromanın algılanma süresini daraltır. Tadımda regalias de londres gibi bal ve badem tonlu bir kutu bu farkı iyi örnekler küllenme dengesizse yorum kısmına eklenmelidir. Yavaş yanış aromayı daha ayrıntılı yapar ama şiddetini azaltmaz tersine kalın çubukta duman daha uzun bir süreye dağılır. Dolayısıyla çapı not defterine yazmak gerekir. Farklı kalınlıklarda iki çubuğu aynı oturumda denerken önce dar çaplıyı ardından geniş çaplıyı seçmek mantıklıdır. Böylece yoğun tat hafif olanın tadını bastırmaz. Aradaki bekleme süresi en az otuz dakika tutulmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Lezzet iki yoldan algılanır: dildeki tat ve burun boşluğunun yakaladığı koku oysa ikisi karşılıklı tamamlar ama eş anlamlı değildir. Gücü dikkatle yorumlamak için ikisini ayrı ayrı kaydetmek iyi olur bu fark ilk bakışta küçük gelse de sonuçları epey etkiler. Dumanı ağızdan bırakırken burundan hafifçe bırakmak burun geçişi yöntemidir örneğin hafif bir soluk kokuyu çok zengin gösterir. Short churchills tadım notları benzeri kremsi bir robusto bu yöntemle koku katmanını net verir ayrıca burun tıkalıyken denenen değerlendirmeler güvenilir olmaz. Yirmi dakikalık ince puro gibi ince bir çubuk de fındıksı notayı daha kısa geçirir hızlı bir nefes ise narin notaları siler. Yoğunluk dilde zayıf ama koku tarafında yüksek olabilir aynı şekilde çok sıcak bir yemekten hemen sonra algı körelir. Bu iki notu yan yana koymak öğretici olur; İki puanı ayırmak kafa karışıklığını giderir. Yeni başlayan tadımcılar açısından ilk adımda koku yoluyla algılanan notalara bakmak daha kolaydır. Deneyim arttıkça damak kısmı de detay vermeye başlar. Farklı aromaları adlandırmayı alışkanlık yapmak hafızayı keskinleştirir.
Damak temizliği ve eşlikçi içecek seçimi
Damak doyduğunda yoğunluk gerçekte olduğundan düşük algılanır ayrıca yemek aralarında deneme yapıyorsanız bu önlem daha da değer kazanır. Dolayısıyla her çubuktan sonra oda sıcaklığında su içmek iyi bir alışkanlıktır bu küçük özen aroma gücünün olduğu gibi görmenizi mümkün kılar. Wide churchills gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa sade soda yeterlidir çünkü yorgun bir ağız en güçlü aromayı bile silik hissettirir. Şekersiz kahve kakao tonlarını öne çıkarır, şekerli içecek ise notaları bastırır üstelik buzlu sıvılar damağı uyuşturur ve tat hissini düşürür. Beşli ince puro paketi benzeri ince ve beşli bir pakette çiçeksi karakteri su ile daha temiz anlaşılır bu yüzden temizlik aşaması atlanmamalıdır. Yanındaki içeceği her tadımda aynı seçmek karşılaştırmayı bozmaz gerçekten tatlı içecekten hemen sonra keskin notalar olduğundan sert görünür. Yemekten hemen sonra tadım yapmak doğru olmaz. Kahve ve su dışında sade çay de kullanılabilir; önemli olan içeceğin şekersiz olmasıdır. Damak tazelendikten ardından birkaç dakika ara vermek faydalıdır. Aceleyle girişilen tadım sıklıkla eksik sonuçlanır.
Küçük çubuklarda aroma nasıl okunur
Sigarillo formatında yanış hızlı sürdüğünden aroma değişimi daha dar bir aralıkta yaşanır ayrıca başlangıç notu bu ölçülerde çabucak silinebilir. Bu yüzden ilk çekişler ile bitiş arasındaki oynamayı yakalamak özen ister bu sebeple kısa bir ölçü büyük boy bir ürüne göre daha sabırlı incelenmelidir. 20 club sigarillo aroma profili gibi club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi uzatır böylece yoğunluğu gözlemeyi rahatlatır zira her nefesin payı daha büyüktür. Romeo julieta 20 mini gibi mini ölçü ise kakao tonunu hızla ortaya koyup sona erer çünkü geçiş uzun süre değil saniyeler içinde gerçekleşir. Mini ölçülerde iki adet tadmak tek denemeden daha güvenilir sonuç verir bu nedenle düzenli ve eşit aralıklı nefes tercih edilir. Teneke kutu aroması yakmadan önceki ilk notu belirler dolayısıyla not almayı çubuk yanarken değil de hemen bitince yapmak daha rahattır. Bu izlenimi ayrıca kaydetmek yararlıdır. Ölçü küçüldükçe aroma ayrıntısı daralır, ama güç algısı aynı kalabilir. Bu yüzden sigarillo notlarını büyük boy kayıtlarıyla doğrudan karşılaştırmamak gerekir. Ayrı bir sayfa kullanmak işe yarar.
Tekrarlı tadımla yoğunluk yargısını sağlamlaştırmak
Tek seferlik bir tadım aroma gücü hakkında güvenilir bir yargı vermez demek ki her tadım bir öncekinin üstüne inşa edilir. Günün yorgunluğu, ortam ile saat izlenimi etkiler bu alışkanlık birkaç denemeden sonra gözle görülür fayda verir. Bu yüzden basit bir not defteri açmak fayda sağlar yoksa aynı notalar her seferinde yeniden öğrenilir. Yıl dönümü sürümü puro gibi yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde denendiğinde sedir notası aynı kalıyor mu görülür üstelik aynı çubuğa dönüp bakmak gelişimi ölçmenizi sağlar. Kalın gövdeli beşli kutu benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise aroma notunun ne kadar sabit kaldığını gösterir bu da zaman kaybına yol açar. Tarih, çubuk adı ile puan deftere yazılmalı gerçekten ilk notlar sonradan okunduğunda ilginç sapmalar barındırır. Puanlar arasında iki basamaktan fazla sapma çıkıyorsa koşullar gözden geçirilmeli. Zamanla kendi ölçeğiniz netleşir. Kayıtta öz ifadeler uzun anlatımlardan daha işlevseldir. Örneğin orta bölüm güçlü ahşap kokusu şeklinde bir kayıt tatmin edici sayılır. İleride okunduğunda net kalmalıdır.
Yumuşak içim ile güçlü aroma arasındaki denge
Gövde, dumanın damaktaki ağırlığını anlatır; yoğunluk ise tatların belirginliğidir zira bu iki ölçüt aynı yönde hareket göstermek mecburiyetinde değildir. İkisi çoğu zaman birbirine karıştırılır, oysa bağımsız değerlendirilir bu ikisini ayrı düşünmek nihayetinde daha gerçekçi bir değerlendirme doğurur. El principe tadım notları benzeri küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olup sütlü kahve tonunu net taşıyabilir örneğin sert bir duman sönük bir aromayla gelebilir. San cristobal la cabaña puro benzeri dengeli bir kutu de orta dolgunlukla sedir tonunu güçlü tutar üstelik dolgun bir duman notasız da kalabilir. Demek ki hafif içimli bir çubuk güçlü aroma sunabilir tersi hâl da geçerlidir. Farkı görmek için iki ayrı not yazmak yeterlidir bu sebeple tek ifadeyle yoğun demek yerine ikisini ayrı değerlendirmek önerilir. Dolgunluğa bakıp yoğunluğu tahmin etmek yanıltır. Birbirine yakın gövdeli iki çubuk içinde aroma ayrımı aramak hassas bir beceridir. Bu yeteneğin ilerlemesi sabır ile düzenli kayıt almayı gerektirir. Sonuçta en güvenilir kriter kişisel tercihiniz olacaktır.
Tadım ortamını aroma gücüne göre hazırlamak
Ortam, aroma izlenimini en az çubuğun kendisi kadar şekillendirir demek ki en sağlam değerlendirme koşulları sabitlemekle başlar. Nemi düşük bir ortamda tütün çabuk yanar böylece baharatlı tonlar öne geçer bu sebeple ortam şartlarını da deftere eklemek yararlıdır. Çok nemli ortamda ise çekiş tıkanır ve lezzet bastırılır ısı de tütünün ısınma hassasiyetini değiştiren ayrı bir değişkendir. La prado gibi ahşap kutulu bir purosunu tadarken kutunun koruduğu durumu hesaba katmak gerekir aksi halde farklı günlerde çıkan puan farkı çubuktan sanılabilir. Magnífico onlu kutu yoğunluğu nasıl gibi orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda karşılaştırılırsa ayrım net görülür tadım anı planlarken bu etkeni hesaba katın. Temiz hava ortamdaki kokuları dağıtır, yoğun koku ise algıyı şaşırtır hâlbuki asıl etken sıklıkla odadaki hava veya esinti olur. Değerlendirmeyi hep benzer koşullarda tekrarlamak en güvenilir yöntemdir. Kapalı bir ortamda duman yoğunlaşırsa ikinci çubuğun aroması hatalı okunabilir. Pencere açıklığı bırakmak genellikle işe yarar. Rüzgar çok sertse yanış düzeni şaşar.